Santana | Caravanserai

Ο Carlos Santana είναι ένας από τους ζωντανούς θρύλους της κιθάρας, ανεξαρτήτου εποχής και μουσικού είδους. Χαίρει του σεβασμού των συναδέλφων και λατρεύεται από τους οπαδούς ως ένας Ημίθεος που εμπλουτίζει τη ροκ με την αδιανόητη εφευρετικότητα και την ύψιστη πνευματικότητα του. Σε τι φάση βρίσκονταν όμως αυτός ο σπουδαίος Μεξικανός βιρτουόζος ακριβώς σαράντα χρόνια πριν και συγκεκριμένα στις αρχές του 1972; Ποια ήταν τα κύματα που ταξίδευαν τη δημιουργική θάλασσα ως τις όχθες όπου περίμεναν αδημονώντας οι μουσικόφιλοι της εποχής; Οι Santana με φύσει αρχηγό τους τον Carlos είχαν ήδη μαγέψει του πάντες τόσο με τις ανεπανάληπτες ζωντανές εμφανίσεις όσο και με την ιστορική πια δισκογραφημένη τριλογία των Santana – Abraxas – Santana III, που χάρισε στο κοινό διαμάντια σαν τα Jingo, Evil Ways, Soul Sacrifice, Black Magic Woman, Samba Pa Ti, Oye Como Va και Everybody’s Everything. Το διονυσιακό πάντρεμα της λάτιν με το ροκ έγινε το σήμα κατατεθέν των Santana, δημιουργώντας έναν μύθο που συναρπάζει ακόμα και σήμερα. Στην Αμερική των πρώτων χρόνων των seventies όμως είχε σκάσει σαν βόμβα το ρεύμα της fusion jazz ως φυσική συνέχεια της avant garde και της free jazz, με κύριο διδάξαντα βεβαίως τον πολύ Miles Davis. Ο Santana θέλησε το αμέσως επόμενο studio album, μετά το πειραματικό live με τον Buddy Miles, να ενσωματώσει αυτήν την τάση μέσα στο πολυεπίπεδο υβρίδιο του. Το Caravanserai γεννήθηκε χάρη αυτού του σφοδρού έρωτα που οδήγησε σαφώς το συγκρότημα ένα βήμα πιο μακρυά. Και τι βήμα! Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα συναρπαστικό άλμα προς ένα γαλαξιακό και πολύχρωμο σύμπαν μέσα στο οποίο οι τάσεις τέμνονται, η διαφορετικότητα εξαφανίζεται και η πλήρης οργανικότητα αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα δημιουργίας. Η κολεκτίβα του Caravanserai έχει δεχθεί δυο αλλαγές σε σχέση με τις προηγούμενες εργασίες των Santana. Τον Michael Carabello αντικατέστησαν στα κρουστά οι James Mingo Lewis και Armando Peraza, ενώ τη θέση του μπασίστα David Brown πήραν οι Douglas Rauch – Tom Rutley. Οι βασικοί συμπαίκτες όμως παρέμειναν. Ο πολυρυθμικός drummer Mike Shrieve, που σε τούτο το άλμπουμ αγγίζει το ταβάνι των δυνατοτήτων του, ο εξαιρετικός κιθαρίστας Neal Schon και ο οργανίστας Gregg Rolie με τον πάντοτε σημαίνοντα ρόλο, είναι όλοι εδώ. Και αν για τους Schon και Rolie το Caravanserai αποτελεί το κύκνειο άσμα τους ως μέλη των Santana – αφού αμέσως μετά την ηχογράφηση του εγκατέλειψαν το γκρουπ ιδρύοντας τους Journey – δεν θα μπορούσε να υπάρξει καλύτερα σχεδιασμένος αποχαιρετισμός από αυτόν!

Και αυτό γιατί στο Caravanserai απελευθερώνονται όλα τα σπάνια αρώματα της συμπαγούς ομαδικότητας, διαπρέπει η αρμονική πυκνότητα και ο συγκλονιστικός οργανικός παλμός οδηγεί τις μουσικές εμπνεύσεις στο υπερπέραν. Σύμφωνοι, τα πενήντα ένα λεπτά του δεν κατάφεραν να δώσουν ένα hit, όμως αυτό είναι τελικά το μοναδικό ζητούμενο στην μουσική; Το άλμπουμ είναι από τα πλέον “δύσκολα” της δισκογραφίας του σπουδαίου δημιουργού. Ο περιπετειώδης, απρόβλεπτος, συχνά οργασμικός ρυθμός, η πολυπλοκότητα των συνθέσεων και η ξέφρενη πολυρυθμία απαιτούν την ενδελεχή ανάγνωση εκ μέρους του ακροατή. Από τις πρώτες στιγμές που ο γρύλος πιάνει το τραγούδι του στο εισαγωγικό Eternal Caravan Of Reincarnation δίπλα στο πειραγμένο σαξόφωνο του Hadley Caliman ως και τις καταληκτικές φράσεις του διονυσιακού Every Step Of The Way, το Caravanserai ρέει αβίαστα σαν ένας ισχυρός concept χείμαρρος που περικλείει επτά instrumentals και τρία μόλις τραγούδια. Κάποιος όμως μπορεί να αναζητά highlights σε έναν δίσκο που ρουφιέται κυριολεκτικά μια και κάτω – και μάλιστα απαιτούνται και δυο και τρία ποτηράκια για να τον αισθανθείς! -. Ας σημειωθούν λοιπόν οι εκπληκτικοί κιθαριστικοί δακτυλισμοί του δάσκαλου στο Waves Within και βέβαια οι παραδείσιες φράσεις του στο cool latin διαμάντι Song of the Wind με τα θαυμάσια γεμίσματα από το όργανο του Rolie, τα congas του Lewis και τα πληθωρικά τύμπανα του Shrieve. Ένα από τα ομορφότερα τραγούδια που έγραψε ποτέ ο Carlos βρίσκεται εδώ και ονομάζεται All The Love of the Universe. Εξαίσιο latin flavoured με εμπνευσμένα αρμονικά φωνητικά που εξελίσσεται σε ένα ευδαιμονικό groove με τις κιθάρες να συναγωνίζονται τα congas, τα timbales και τα τύμπανα και τις καστανιέτες να προσθέτουν ένα πολύ ενδιαφέρον ηχόχρωμα. Υπέροχη τέλος η διασκευή του Stone Flower, μιας instrumental σύνθεσης του Antonio Carlos Jobim, στην οποία προστέθηκαν φωνητικά και η ομάδα των κρουστών δίνει πραγματικό ρεσιτάλ πολυρυθμίας.

Δυο από τις πλέον άρτιες επανεκδόσεις αυτού του κλασικού άλμπουμ των Santana δοκιμάσαμε για αυτό το συγκριτικό. Από τη μια το βινύλιο της γερμανικής audiophile Speakers Corner το master του οποίου επιμελήθηκε ο βετεράνος Maarten de Boer στο Emil Berliner Studio του Βερολίνου. Από την άλλη το στερεοφωνικό SACD της θρυλικής αμερικανικής ετικέτας Mobile Fidelity για το οποίο εργάστηκε ο μηχανικός Rob LoVerde. Ξεκινώντας από το αναλογικό, ας τονιστεί εξαρχής το κορυφαίο gatefold packaging του δίσκου και το εξαιρετικής ποιότητας βινύλιο που όμως απαιτεί ένα καλό πλύσιμο πριν τοποθετηθεί στο πλατό. Ηχητικά, δεν νομίζω πως μπορείτε να βρείτε εύκολα ένα τόσο καλογραμμένο και ήσυχο βινύλιο αυτού του άλμπουμ. Η εικόνα και η ανάλυση του είναι εξαιρετική, κάτι άκρως σημαντικό αν σκεφτείτε πως στη “σκηνή” συνωστίζονται μέχρι και 10 άτομα ταυτοχρόνως. Επίσης υπερτερεί του ψηφιακού στην έκταση και την καθαρότητα των υψηλών συχνοτήτων, τα καμπανάκια και τα λοιπά κύμβαλα αστράφτουν για παράδειγμα στο Eternal Caravan of Reincarnation σε σύγκριση με την πιο μαζεμένη αναπαραγωγή τους από το SACD. Όταν όμως εισέρχεται το μπάσο του Douglas Rauch, οι νότες του είναι ασθενικές σε σχέση με τον ισχυρότατο τόνο που αποκαλύπτει το ψηφιακό δισκάκι. Τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο ξεκάθαρα στο Waves Within όπου τα congas βγαίνουν από το αριστερό κανάλι σαφώς πιο σωματώδη και ζωηρά όταν ακούμε το SACD, ενώ και στο ντελιριακό La Fuente Del Ritmo, όπου τέσσερις (!!!) κρουστοί παίζουν ταυτόχρονα το ψηφιακό ακούγεται πιο ρωμαλέο και ισχυρό στα σώματα. Συνοψίζοντας, το βινύλιο ακούγεται φωτεινότερο, τονίζοντας περισσότερο τα άνω άκρα του φάσματος και χαρίζει μια ιδιαίτερα ξεκούραστη ακρόαση. Το SACD είναι πιο ισορροπημένο και αισθητά πιο σωματώδες και αποτελεί την ξεκάθαρη επιλογή για τον ακροατή που αγαπά τους κρουστούς ήχους της μπάντας του θρύλου Carlos Santana.

Shares